HOME

<< back

vernieuwd DETERMINATIE SLEUTEL GENERA EPHYDRIDAE (VERSIE 05 april 2017)

EPHYDRIDAE OEVERVLIEGEN

Oevervliegen weetjes

Fotografie weetjes

Mogelijke look-alikes

Andere bronnen


Ephydridae species Nieuw voor Nederland Publicatie volgt


Athyroglossa glabra Athyroglossa glabra Athyroglossa glabra
Athyroglossa glabra
Athyroglossa ordinata Athyroglossa ordinata Athyroglossa ordinata Athyroglossa ordinata
Athyroglossa ordinata (Nieuw voor Nederland publicatie volgt)
Axysta cesta Axysta cesta Axysta cesta Axysta cesta Axysta cesta Axysta cesta Axysta cesta
Axysta cesta
Coenia curvicauda Coenia curvicauda Coenia curvicauda Coenia curvicauda
Coenia curvicauda
Dichaeta caudata Dichaeta caudata(m) Dichaeta caudata(m)
Dichaeta caudata
Discocerina obscurella Discocerina obscurella Discocerina obscurella Discocerina obscurella
Discocerina obscurella (ook een rij haren op gezichtsrand)
Discomyza incurva Discomyza incurva Discomyza incurva Discomyza incurva
Discomyza incurva
Ditrichophora calceata(m) Ditrichophora calceata(m) Ditrichophora calceata(m) Ditrichophora calceata(f) Ditrichophora calceata(f) Ditrichophora calceata(f) Ditrichophora calceata(f) Ditrichophora calceata(f) Ditrichophora calceata Ditrichophora calceata Ditrichophora calceata
Ditrichophora calceata (geen rij haren op gezichtsrand)
Ditrichophora fuscella Ditrichophora fuscella Ditrichophora fuscella
Ditrichophora fuscella (geen rij haren op gezichtsrand)
Ephydra riparia(m) Ephydra riparia(m) Ephydra riparia(m)
Ephydra riparia(m)
Ephydra riparia(f) Ephydra riparia(f) Ephydra riparia Ephydra riparia
Ephydra riparia(f)
Hyadina guttata Hyadina guttata Hyadina guttata Hyadina guttata
Hyadina guttata
Hydrellia albilabris Hydrellia albilabris Hydrellia albilabris Hydrellia albilabris
Hydrellia albilabris
Hydrellia cardamines Hydrellia cardamines
Hydrellia cardamines
Hydrellia fulviceps Hydrellia fulviceps Hydrellia fulviceps
Hydrellia fulviceps
Hydrellia griseola Hydrellia griseola Hydrellia griseola Hydrellia griseola Hydrellia griseola
Hydrellia griseola Graanvlieg
Hydrellia maura Hydrellia maura
Hydrellia maura
Hydrellia thoracica Hydrellia thoracica
Hydrellia thoracica
Ilythea spilota Ilythea spilota Ilythea spilota Ilythea spilota
Ilythea spilota
Lamproscatella sibilans Lamproscatella sibilans Lamproscatella sibilans Lamproscatella sibilans
Lamproscatella sibilans
Limnellia quadrata
Limnellia quadrata
Lytogaster abdominalis Lytogaster abdominalis Lytogaster abdominalis
Lytogaster abdominalis (m)(Nieuw voor Nederland publicatie volgt)
Lytogaster abdominalis Lytogaster abdominalis
Lytogaster abdominalis (f) (Nieuw voor Nederland publicatie volgt)
Notophila cinerea
Notiphila cinerea
Notophila dorsata Notophila dorsata Notophila dorsata
Notiphila dorsata
Notophila nigricornis Notophila nigricornis
Notiphila nigricornis
Notophila spec.
Notiphila riparia
Notophila spec. Notophila spec. Notophila spec.
Notiphila spec.
Ochthera manicata Ochthera manicata Ochthera manicata Ochthera manicata Ochthera manicata Ochthera manicata
Ochthera manicata Bidsprinkhaanvlieg (Nieuw voor Nederland, afsplitsing van O. mantis)
Ochthera mantis Ochthera mantis Ochthera mantis
Ochthera mantis Bidsprinkhaanvlieg
Paracoenia fumosa Paracoenia fumosa
Paracoenia fumosa
Parydra coarctata Parydra coarctata Parydra coarctata Parydra coarctata Parydra coarctata
Parydra coarctata
Parydra fossarum Parydra fossarum
Parydra fossarum
Parydra littoralis Parydra littoralis Parydra littoralis
Parydra littoralis (Nieuw voor Nederland publicatie volgt)
Parydra pusilla Parydra pusilla
Parydra pusilla
Parydra quadripunctata Parydra quadripunctata Parydra quadripunctata
Parydra quadripunctata
Parydra spec. Parydra spec. Parydra spec
Parydra spec. (foto nr.3 J.A. van Erkelens
Pelina similis Pelina similis Pelina similis Pelina similis Pelina similis Pelina similis
Pelina similis
Pelina subpunctata Pelina subpunctata Pelina subpunctata Pelina subpunctata Pelina subpunctata
Pelina subpunctata
Philotelma nigripenne Philotelma nigripenne Philotelma nigripenne Philotelma nigripenne
Philotelma nigripenne
Phyligria picta Phyligria picta Phyligria picta Phyligria picta
Philygria (was Nostima) picta
Phyligria vittipennis Phyligria vittipennis Phyligria vittipennis
Philygria vittipennis
Psilopa nitidula Psilopa nitidula Psilopa nitidula
Psilopa nitidula
Psilopa polita Psilopa polita Psilopa polita Psilopa polita
Psilopa polita
Scatella paludum Scatella paludum Scatella paludum
Scatella paludum
Scatella stagnalis Scatella stagnalis Scatella stagnalis
Scatella stagnalis
Scatella subguttata Scatella subguttata Scatella subguttata Scatella subguttata
Scatella subguttata
Scatella tenuicosta Scatella tenuicosta
Scatella tenuicosta
Scatophila caviceps Scatophila caviceps Scatophila caviceps Scatophila caviceps
Scatophila caviceps
Scatophila despecta Scatophila despecta Scatophila despecta Scatophila despecta
Scatophila despecta
Setacera aurata(m) Setacera aurata(m) Setacera aurata(m) Setacera aurata(f) Setacera aurata(f) Setacera aurata(f) Setacera aurata(f) Setacera aurata(f)
Setacera aurata
Setacera micans Setacera micans Setacera micans Setacera micans
Setacera micans
Setacera spec. Setacera spec.
Setacera spec.

Oevervliegen Weetjes

De naam Oevervliegen is goed gekozen. De meeste soorten zijn inderdaad te vinden aan de oever op het zand, slik, in de oevervegetatie en zelfs op het water op waterplanten zoals gele plomp, waterlelie, eendenkroos en fonteinkruid, of aan de kust op zeekraal of schijnspurrie. Anderen zijn te vinden op grassen en granen, op rottend dierlijk weefsel, uitwerpselen, eieren van spinnen en kikkers.

De volgende soorten zijn in droge gebieden te vinden: Clamoneurum cimiciforme (o.a. kustgebieden), Discomyza incurva, hydrellia soorten vooral H. griseola en H. maura, Ilythea nebulosa (duinen), Ilythea spilota op vochtige bosbodems, Limnellia quadrata (o.a. in bebouwde omgeving overwinterend), Philygria soorten Philygria vittipennis (o.a. berm Hoge Veluwe), Philygria punctatanervosa (duinen), Trimerina madizans in graslanden. De nu zeer zeldzame Teichomyza fusca is beperkt tot sterk geëutrofieerde omgeving zoals lekkende riolen en mest vloeivelden?

Voedsel van de oevervliegen bestaat grotendeels uit micro-organismen zoals bacteriën en algen. Een klein aantal vind men in kassen op planten en plantaarde.

De grootte van de vliegen varieert van zeer klein (1mm) tot groot (10mm).

Veel gezien zijn soorten uit de genera Notophila, Ephydra, Hydrellia en Scatella soorten. De meest algemene soorten zijn Hydrellia griseola (zeer algemeen ook in drogere terreinen), Scatella stagnalis en S. tenuicosta en Parydra coarctata. In de gebouwde omgeving zit Limnellia quadrata met vierkante vlekjes in de vleugel. Ook Scatella soorten hebben vlekjes in de vleugels. Ze komen o.a. voor in kassen en kamerplanten. Discomyza is een opvallende grotere soort met gekromd lijf en vleugels die soms op bloemen (o.a. Groot hoefblad, schermbloemen) zitten.

De familie telt officieel nu 105 soorten in Nederland. Er zijn ondertussen een aantal nieuwe soorten ontdekt en er zijn nog meer nieuwe soorten te ontdekken in Nederland.

Uiterlijke kenmerken zijn de typische kop met brede mondopening, vaak wat ingedeukt boven op de kop en met gezwollen frontdelen van de kop. Een aantal soorten Notophila soorten hebben een opvallende lichtbruine kleur. De arista van oevervliegen is alleen bovenzijdig behaard, soms lang (o.a. Notiphila) vaak vrij kort.

Er zijn vijf subfamilies: DISCOMYZINA, EPHYDRINAE, GYMNOMYZINAE, HYDRELLINAE en ILYTHEINAE

Het dieet van de imago's is minder gevarieerd dan dat van de larven. De imago's voeden zich hoofdzakelijk met algen en micro-organismen.

De larven van een paar geslachten (Hydrellia, Psilopa) mineren. De waardplanten zijn vooral waterplanten, grassen en granen. Een enkeling mineert op biet (Beta) of soorten uit de Ganzenvoetfamilie (Chenopodiacaea). De larven van Notophila soorten hebben een "snorkelpijpje" waarmee ze gaten in de wortels stengels van waterplanten boren die ze aldus als levende snorkel gebruiken voor het ademen.

Zie Diptera Bladmineerderslijst van W.N. Ellis en scroll door naar Ephydridae.

Van de 17 Hydrellia soorten zijn van slechts 7 soorten de minerende larven en waardplanten bekend. Van de 7 soorten van het geslacht Psilopa is slechts van een soort iets bekend over het larve stadium en de waardplant. De Psilopa leucostoma mineert op biet (Beta) en ganzenvoet (Chenopodium) beiden van de Ganzenvoet familie Chenopodiaceae. Behalve de gecultiveerde biet komt er een wilde biet voor aan de kust Strandbiet (Beta vulgaris subsp. maritima). De Hydrellia soorten mineren op verschillende soorten waterplanten: H. albilabris op Eendenkroos (Lemna); H. cochleariae, H. fusca en H. maura op Fonteinkruid (Potamogeton); H. cochleariae ook op Sterrekroos (Callitriche); H. flavicornis en H. mutata op Waterweegbree (Alisma). H. mutata ook op Krabbescheer (Stratiotes). H. thoracica mineert op Vlotgras (Glyceria). Alleen de Hydrellia griseola is minder kieskeurig en vind men op vele soorten waardplanten zoals allerlei soorten grassen, riet, granen (o.a. rijst) en zelfs IJzerhard (Verbena). Er valt nog veel te ontdekken in de familie van de Oevervliegen.

Trimerina madizans larven ontwikkelen zich in poppen van spinnen

Fotografie Weetjes

Er zijn weinig foto's van Oevervliegen en weinig soorten zijn van foto op soort te benoemen. Met hun fraaie opgezwollen koppen en grote mondopening zijn ze zeer fotogeniek. Voor herkenning van de soorten is de vleugelvlekken tekening voldoende zoals bij Limnellia quadristrata, of het algehele voorkomen zoals bij de zwarte kromme Discomyza incurva. De Dichaeta caudata heeft kenmerkende lange borstelharen op het achterlijfuiteinde.

Soorten met gevlekte vleugels komen voor in de genera Ilythea, Scatella, Limnellia, Scatophila en Philygria. Ook Parydra soorten hebben zwak gevlekte vleugel, relatief duidelijker bij P. nubecula en P. quadripunctata. Setacera soorten hebben een afwijkende antenne met naast de arista nog een klein borstelhaartje uit de buiten-zijkant van het derde antennelid. In Nederland zijn tot nu toe alleen Setacera auratus met zilveren gezicht en S. micans met een gouden gezicht gemeld. Ook S. breviventris en S. trina kunnen mogelijk hier voorkomen. De vrouwtjes zijn op kleur van de voorschenen te onderscheiden. (Jenns Hermann Stuke (2010) Ephydridae Niedersachsens und Bremens). S. mica komt mogelijk alleen voor aan de kust.

Mogelijke look-alikes

Een belangrijk kenmerk van de Oevervliegen is de arista met alleen bovenzijdige beharing. Gelijkende arista zien we bij de Camillidae die groete bovenstaande haren hebben op de arista en kleine bijna onzichtbare op de onderzijde.

Verder is de kop met vaak ingedeukt voorhoofd en het bolle gezicht kenmerkend.

Verwante families zijn Fruitvliegen (Drosophilidae), en minder bekende families Campichoetidae 2 soorten, Diastatidae 5 soorten en Camillidae 4 soorten. Soorten met arista die alleen boven zijharen heeft vind men ook onder enkele soorten fruitvliegen en Camillidae. De laatste heeft zeer korte beharing aan de onderzijde van de arista. Vliegen met opgezwollen koppen zijn ook te vinden in de Sphaeroceridae Mestvliegen, maar de vleugels van mestvliegen zijn duidelijk anders dan die van de oevervliegen.

Andere Bronnen

TEST sleutel voor alle Nederlandse Ephydridae Genera met veel eigen foto's (Jan Wind vernieuwd april 2017).

De beste sleutel voor bijna alle Nederlandse soorten is de sleutel British Ephydridae van Drake. o.a Lytogaster abdominalis (Nieuw voor Nederland ontbreekt) maar staat wel in Genera tabel Jan Wind.

British key Ephydridae van C.M.Drake (test key 2006)

Sleutel voor het genus Notiphila zie C.M. Drake (2001) Dipterist Digest 8: 91-126 voor Britse Notiphila soorten.

Key to British Notiphila species

Gevechtstechniek van Dichaeta caudata De mannetjes verdedigen hun territorium door schermutselingen waarbij ze hun borstelharen op het uiteinde van hun achterlijf gebruiken om de ander omver te werpen.

Zie Diptera Bladmineerderslijst van W.N. Ellis en scroll door naar Ephydridae.


BOVEN